ABD ve İran, savaşı sona erdirmek için tek sayfalık anlaşmaya yakın

ABD basınında yer alan bilgilere göre ABD ve İran, savaşı sona erdirmek amacıyla hazırlanan tek sayfalık bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya oldukça yakın. Görüşmelerin aynı zamanda nükleer müzakerelerin çerçevesini belirlemeyi hedeflediği ve taraflar arasında son dönemde en somut ilerlemenin kaydedildiği aşamaya gelindiği ifade ediliyor.

Tek sayfalık mutabakat süreci

Axios’un haberine göre Beyaz Saray ile İranlı yetkililer, savaşı sona erdirmek ve daha kapsamlı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak amacıyla tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşmaya yakın. ABD’li yetkililer ve konuya yakın kaynaklar, bu metnin iki taraf arasında geçici bir çerçeve niteliği taşıyacağını belirtiyor.

ABD tarafının, İran’dan önümüzdeki 48 saat içinde belirli başlıklara ilişkin yanıt beklediği aktarılıyor. Bu sürecin, savaşın başlamasından bu yana iki tarafın bir anlaşmaya en çok yaklaştığı dönem olduğu ifade ediliyor.

Taslak metnin ana başlıkları

Hazırlanan taslak metinde uranyum zenginleştirilmesinin askıya alınması, yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş fonların serbest bırakılması ve Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamaların sonlandırılması gibi başlıklar yer alıyor. Bu maddelerin, taraflar arasında karşılıklı adımlar içeren bir yapı oluşturduğu belirtiliyor.

Ayrıca metnin 14 maddelik bir çerçeve içerdiği ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kısıtlamaların karşılıklı olarak kaldırılmasının da bu kapsamda değerlendirildiği ifade ediliyor. Taslağın, nihai bir barış anlaşmasından ziyade müzakereler için bir temel oluşturduğu aktarılıyor.

48 saatlik kritik bekleyiş

ABD’nin, İran’dan önümüzdeki 48 saat içinde birkaç önemli konuda yanıt almayı beklediği belirtiliyor. Bu sürenin, sürecin en kritik aşamalarından biri olduğu ifade ediliyor.

Kaynaklara göre bu gelişme, iki ülke arasında anlaşmaya en çok yaklaşılan nokta olarak değerlendiriliyor. Ancak tarafların nihai uzlaşıya varıp varamayacağı henüz netlik kazanmış değil.

Nükleer faaliyetlerde temel anlaşmazlık

Görüşmelerde en teknik ve zor başlığın nükleer faaliyetlerin durdurulma süresi olduğu ifade ediliyor. ABD tarafı en az 12 yıllık bir moratoryum talep ederken, bu sürenin 15 yıla kadar uzayabileceği belirtiliyor.

İran’ın ise nükleer silah üretmeyeceği ve yer altı tesisleri işletmeyeceğine dair taahhütte bulunacağı aktarılıyor. Bu başlığın, anlaşmanın en kritik noktalarından biri olduğu vurgulanıyor.

İran’dan ilk açıklama

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, müzakere sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, “ABD’nin 14 maddelik barış teklifini değerlendiriyoruz.” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, tarafların süreci değerlendirme aşamasında olduğunu ortaya koyuyor.

Söz konusu açıklama, müzakerelerin devam ettiği süreçte İran’ın resmi yaklaşımını yansıtıyor ve görüşmelerin henüz sonuçlanmadığını gösteriyor.

Sürecin olası çerçevesi

Anlaşma sağlanması durumunda 30 günlük bir ara dönemin başlayacağı ve görüşmelerin İslamabad veya Cenevre’de devam edeceği ifade ediliyor. Bu süreçte teknik detayların ele alınması bekleniyor.

İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması, ABD’nin ise dondurulmuş fonları serbest bırakması gibi adımların gündeme gelebileceği belirtiliyor. Ancak tüm maddelerin nihai anlaşmaya bağlı olduğu aktarılıyor.

Mevcut taslak, taraflar arasında bir uzlaşı ihtimalini güçlendirse de, nihai anlaşmanın henüz kesinleşmediği ve sürecin gelişmelere bağlı olarak şekilleneceği ifade ediliyor.