İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü, otobüslerden alınan sürüş ve telemetri verilerini yapay zekâ destekli algoritmalarla analiz ederek şoförlerin gelişim alanlarını belirleyen sistemi sahada kullanıyor. Belediyenin 2 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre son yedi ayda toplam 1055 şoför ekonomik ve güvenli sürüş eğitimine katıldı.
Sistem, araçlardan gelen motor, frenleme, konum ve diğer telemetri verilerini değerlendiriyor. Hatalı hızlanma, hız ihlali, sert kalkış, riskli viraj alma ve uzun süre rölantide çalışma gibi sürüş davranışları analiz edilerek eğitim sürecine veri sağlanıyor.
ESHOT’un yapay zekâ sistemi hangi verileri inceliyor?
ESHOT’un sistemi, otobüslerin CAN bus altyapısı ile konum ve telemetri verilerinden gelen sürüş bilgilerini analiz ediyor. Bu veriler arasında motor ve frenleme hareketleri ile sürüş biçimine ilişkin ölçümler yer alıyor.
Toplanan bilgiler ESHOT personeli tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli algoritmalarla işleniyor. Böylece şoförlerin hangi sürüş davranışlarında gelişime ihtiyaç duyduğu belirlenerek eğitim öncesi ve sonrası performans karşılaştırması yapılabiliyor.
1055 şoför nasıl bir eğitimden geçti?
Son yedi ayda 1055 şoför ekonomik ve güvenli sürüş eğitimine katıldı. Süreçte şoförler önce gözlemleniyor, ardından teorik ve uygulamalı eğitimlerden geçiriliyor.
Eğitim sonrasında sürüş verileri takip edilmeye devam ediyor. Özellikle ilk üç aylık dönemde performans daha yoğun biçimde izleniyor ve eğitim öncesi verilerle sonraki sonuçlar karşılaştırılıyor. Belediyenin açıklamasında 1055 şoförün tamamının bu üç aylık takip sürecini tamamlayıp tamamlamadığı belirtilmedi.
Amaç yalnızca güvenli sürüş mü?
Uygulamanın hedefi yolcu güvenliği ve konforunu artırmanın yanında yakıt ve enerji tüketimini, bakım maliyetlerini ve karbon salımını azaltmak. ESHOT, sürüş davranışlarının daha verimli hale getirilmesiyle hem işletme giderlerini hem de çevresel etkileri düşürmeyi amaçlıyor.
Bununla birlikte 2 Ekim tarihli açıklamada yakıt tüketiminin yüzde kaç azaldığı, bakım maliyetlerinde ne kadar tasarruf sağlandığı veya karbon salımındaki değişimin sayısal karşılığı paylaşılmadı.
ESHOT’un telemetri altyapısı ne kadar geniş?
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 18 Haziran 2026 tarihli ayrı açıklamasına göre telemetri sistemi 1198 otobüsten yaklaşık 150 farklı veriyi anlık olarak izleyebiliyor. Aynı sistem daha önce KalDer tarafından Altın Ödül’e değer görülmüştü.
Bu sayı 2 Ekim tarihli yapay zekâ açıklamasında yeniden verilmediği için, güncel eğitim programındaki araç kapsamıyla birebir aynı olduğu varsayılmamalı. Ancak ESHOT’un sürüş verilerini uzun süredir merkezi biçimde topladığı ve analiz ettiği doğrulanıyor.
Sürücü güvenliği için başka hangi uygulamalar var?
ESHOT, yapay zekâ destekli veri analizinin yanında psikoteknik değerlendirme, sağlık taraması, eğitim ve günlük alkol kontrolü gibi güvenlik uygulamaları da yürütüyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi bu uygulamaları 30 Haziran 2026 tarihli açıklamasında duyurmuştu.
Yeni yapay zekâ destekli analiz sistemiyle bu mevcut güvenlik altyapısı, sürüş verilerinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi ve eğitim sonrasındaki gelişimin ölçülmesiyle destekleniyor.
